Allt um þemavinnu

Þemavinna er rannsóknarvinna. Rannsóknarvinna gengur út á að kynna sér vel eitthvert efni sem maður þekkti ekki áður og fara í saumana á því^[1].  Markmiðið með þemavinnu er að læra að beita faglegum, viðeigandi aðferðum vísindamanna við rannsóknina.

Í þemavinnu er ætlast til að nemendur vinni sjálfstætt við að leita svara við spurningum sem þeir hafa áhuga á eða efni sem þeir fá úthlutað. Rannsóknin getur verið að kanna sjálfvalið efni eða efni sem úthlutað er af einhverjum öðrum. Í daglegu lífi er algengt að menn rannsaki efni sem atvinnurekandinn telur mikilvægt að verði rannsakað.   

Rannsóknarvinnu þarf að vinna skipulega og á ákveðinn hátt.

+ 1. þrep:    Að velja efni og að undirbúa hugann

Skrifaðu í rannsóknarskrána svör við eftirfarandi spurningum:

• Af hverju vel ég þetta efni?
• Hvað veit ég um efnið núna áður en ég byrja að lesa mér til?
• Hvað langar mig til að vita um efnið?
• Hvar fæ ég upplýsingar um efnið?
• Hvernig ætla ég að kynna niðurstöðurnar?

Rannsóknarskráin

+ 2. þrep:    Að velja rannsóknarspurningarnar

Skrifaðu í rannsóknarskrána:

• 3- 4 spurningar sem þú ætlar að leita svara við.
• notaðu spurnarorðin: hvað, hver, hvenær, hvernig, hvers vegna.
• ræddu þær við kennarann eða einhvern sem þú treystir vel.
• veldu þær vel og vandaðu þig við að semja þær.

Rannsóknarskráin

+ 3. þrep:    Að leita svara – vertu markviss í leitinni

Skrifaðu í rannsóknarskrána:

• hugsanlegar heimildir við hverri spurningu.
• leitaðu að staðreyndum, myndum, kortum, o.s.frv. á netinu, í bókum á bókasafninu, í gagnabönkum dagblaðanna, í tímaritum o.fl.
• ekki vanmeta munnlegar heimildir. Afar og ömmur, frændur og frænkur, vinir og kunningjar geta veitt þér mikilvægar upplýsingar ef þú leitar til þeirra.

Rannsóknarskráin

+ 4. þrep:    Að semja verkáætlun og senda kennara

Skilaðu áætluninni þinni til kennarans.

Áætlunin er ramminn um verkefnið þitt og hjálpar þér að halda stefnunni í verkefninu: hvað þú ætlar að gera, hvenær og hvernig. Áætlunin þín á ekki að vera lengri en ein blaðsíða A4.

Áætlunin á að innihalda eftirfarandi upplýsingar:

1. Ég ætla að vinna að þessu verkefni, vegna þess að....   
   (úr þrepi 1)
2. Titillinn á verkefninu er......  (þarf að vera lýsandi)
3. Ég ætla að leita svara við eftirfarandi spurningum:  
   (úr þrepi 2)
4. Helstu heimildir mínar verða:   
   (úr þrepi 3)
5. Niðurstöður verða kynntar í eftirfarandi mynd: 
   (úr þrepi 1, spurning 5)
6. Verkefninu verður skilað (dagsetning)
7. Undirritun og dagsetning.

Rannsóknarskráin

Verkáætlun til kennara

+ 5. þrep:    Að semja verkefnið

Skrifaðu textann þinn og settu kynninguna fram í þeirri mynd sem þú hafðir hugsað þér í þrepi 1.

Þú getur valið að kynna verkefnið þitt

• á þemasíðunni en það er svipað og að búa til plakat.
• í skýrslu, en það er eins og að vinna heimildaritgerð
• með skjámyndum (t.d. PowerPoint) og þar þarft þú bæði að huga að stuttum texta sem fer á skjámyndirnar og lengri texta sem þú flytur með skjámyndakynningunni.

Leitaðu hjálpar! Betur sjá augu en auga.

• Biddu kennarann þinn, foreldra, systkini, vini og þá sem þú treystir vel um að lesa verkefnið yfir og gefa þér góð ráð.
• Skrifaðu textann aftur og aftur. Hann batnar bara við það.
• Notaðu orðabók.

Rannsóknarskráin

+ 6. þrep:    Gátlisti og lokaskil

Berðu nú verkáætlunina þína saman við gátlistann hér að neðan. Hefurðu gleymt einhverju?

Verkefnið er tilbúið til afhendingar þegar þú hefur:

• skrifað áætlunina í þrepi 4.
• svarað spurningunum sem þú hefur sett fram í áætluninni.
• ákveðið í hvaða röð þú setur efnið fram, hvaða fyrirsagnir þú hefur á köflunum og hvaða myndir eiga að fylgja með.
• skrifað uppkast að textanum í rannsóknarskrána þína.
• talað við einhvern sem þú treystir um efnið.
• lesið yfir það sem þú hefur skrifað (helst upphátt) aftur og aftur.
• lagað það sem þér hefur verið bent á að megi betur fara.
• flett orðum sem þú ert ekki viss á upp í orðabókinni.
• notað leiðréttingarforritið í tölvunni til að lesa textann yfir.
• gætt þess að setja setningar sem þú hefur fengið að láni frá öðrum í gæsalappir og segja hvaðan textinn er fenginn.

Rannsóknarskráin